کتاب صوتی ملت عشق اثر الیف شافاک یکی از پرفروشترین رمانهای متعلق به ادبیات ترکیه، داستانی از دلدادگی و عشق است که تاریخ نمیشناسد؛ عشقی که با انسان زاده شده و تا بشر بر زمین هست نیز به حیات خود ادامه خواهد داد. این رمان عاشقانه و تاریخی از زندگی شمس تبریزی و مولانا جلال الدین محمد بلخی، پس از انتشار با چنان استقبالی روبهرو شد که تاکنون بالغ بر پانصد مرتبه، به زبانهای متعدد و در کشورهای مختلف جهان، تجدید چاپ شده است.
نام پرآوازهی مولوی یا مولانا جلال الدین محمد بلخی را کسانی که اندک علاقهای به ادبیات داشته باشند نیز شنیدهاند و حکایت جذبه و دلدادگی میان او با عارفی به نام شمس تبریزی هم قرنها شهرهی عالم بوده است. الیف شافاک (Elif Shafak) در کتاب صوتی ملت عشق (The Forty Rules of Love)، دست به بازآفرینی خواندنی و تازهای از این ماجرای سحرانگیز و پررمزوراز زده است. سرنوشت مولوی که برای سالیان طولانی بهعنوان یک عالم بلندمرتبه و استاد محبوب نزد همه شناخته میشده، ناگهان در یک روز زیرورو میشود. عالم بزرگ شهر آن روز، در میان بازار درویشی را ملاقات میکند که چشمها و حرفهایش او را به خارج شدن از دایرهی ایمن خود فرامیخواند.
ما الیف شافاک این رمان را تنها به شرح ماجرای میان مولوی و شمس اختصاص نمیدهد و داستان خود را از روایت زندگی شخصیتی دیگر در زمان حاضر آغاز میکند. کتاب صوتی ملت عشق روایتگر زندگی یکنواخت زنی در غرب است که درگیر اندیشههای عرفانی شرق میشود. به عبارت دیگر ملت عشق، داستان عشق و رهایی این زن را به تصویر میکشد. اللا روبینشتاین چهلساله، در بیست سال زندگی زناشویی خود هیچچیز جز روزمرگی را تجربه نکرده و تنها دلیل و عاملی که سمتوسوی زندگی او را تعیین میکند، خانه و آسایش خانوادهاش است. یک روز صبح، پس از بیست سال زندگی مشترک، اللا ناگهان تصمیم میگیرد که خود را از قید این زندگی آزاد کند و به این ترتیب سفری بیبازگشت را آغاز میکند.
الیف شافاک در خلال این رمان، عشق را بهعنوان تها دلیل اللا برای ترک زندگی آرام و تکراریاش معرفی میکند؛ دلیلی که موجب میشود او عازم ترکیه شود و در مسیری پرتلاطم قرار گیرد. نکتهی بسیار چشمگیر و جذاب رمان صوتی ملت عشق، نحوهی تغییر زاویه دید در آن است. الیف شافاک ماجرای این کتاب را از زاویه دید افراد مختلف جلو میبرد و هر بخش آن را از زبان یکی از شخصیتهایش روایت میکند. داستان کتاب از دید دانای کل یا سومشخص آغاز میشود، با روایت راوی اولشخص ادامه پیدا میکند و با بازگشت به زاویه دید دانای کل نیز پایان مییابد.
رمان صوتی ملت عشق از الیف شافاک، برخوردار از فرمیست که میتوان آن را دو رمان در قالب یک رمان یا دو روایت تودرتو که بهصورت موازی روایت میشوند (و البته در دو زمان مختلف جریان دارند) محسوب کرد. یکی از روایتهای کتاب مربوط به قرنها پیش در شرق دنیا و یکی از آنها مربوط به زمان حال و غرب جهان است. کتاب صوتی ملت عشق را نشر صوتی آوانامه با صدای راشین نیکزاد و براساس ترجمهی ارسلان فصیحی منتشر کرده است. نسخهی متنی این کتاب را نیز انتشارات ققنوس به چاپ رسانده است.
علاقهمندان به رمانهای تاریخی و عاشقانه، عرفان و تصوف، تاریخ ادبیات ایران و زندگی شاعران مشهور، از شنیدن کتاب صوتی ملت عشق لذت خواهند برد.
اولین درویش، سماع آغاز کرد. همانطور که از دامن تنّورهاش خشخشی ظریف برمیآمد، پیش چشم تماشاچیان از این عالم دور شد. بعد همه به سماع پرداختیم. آنقدر چرخ زدیم تا غیر وحدت نماند. هرچه از آسمان گرفتیم به خاک، هرچه از حق گرفتیم به خلق دادیم. ریسمانی شدیم میان عاشق و معشوق. موسیقی به پایان که رسید، به احترام عناصر اصلی کائنات ایستادیم: آتش و باد و آب و خاک و پنجمین عنصر، خلأ.
از بگومگویی که بعد از سماع با کیخسرو کردم، پشیمان نیستم. فقط از این متأسفم که مولانا را در موقعیت دشواری قرار دادم. اما این هم لازم بود. مولانا همیشه امتیازهای خاص داشته و حاکمان مراقبش بودهاند. الان حسی را که مردم عادی خیلی خوب میشناسندش، برای اولینبار چشید. حس ضعف در برابر نخبگان حاکم. مولانا پیش از درک درماندگی، محرومیت و بیچارگی، چطور میتواند به شاعری بدل شود که همه پذیرایش شوند.
به این ترتیب بهگمانم زمانم در قونیه بهسر آمده. وقت رفتن رسیده. عشق حقیقی راه را بر استحالههای غیرمنتظره میگشاید. عشق نوعی میلاد است. اگر پس از عشق، همان انسانی باشیم که پیش از عشق بودیم، به این معناست که به قدر کافی دوست نداشتیم. اگر کسی را دوست داشته باشی، بامعناترین کاری که میتوانی بهخاطر او انجام بدهی، تغییر کردن است. باید چندان تغییر کنی که تو از توبودن درآیی.
شعر، موسیقی، پایکوبی، دستافشانی، مدارا، سیالی؛ استحالهی مولوی به نظرم کامل شده. دیگر دارد به شاعری توانا و ترجمان حال جملهخاموشان تبدیل میشود. و اما من! من هم تغییر کردهام و تغییر میکنم. از هستی به نیستی میروم. از موسمی به موسمی، از مرتبهای به مرتبهای، از زندگی به مرگ میلغزم.
نام کتاب | کتاب صوتی ملت عشق |
نویسنده | الیف شافاک |
مترجم | ارسلان فصیحی |
راوی | راشین نیکزاد |
ناشر چاپی | انتشارات ققنوس |
ناشر صوتی | آوانامه |
سال انتشار | ۱۳۹۶ |
فرمت کتاب | MP3 |
مدت | 17 ساعت |
زبان | فارسی |
موضوع کتاب | کتابهای داستان و رمان عاشقانه خارجی |